महाराष्ट्र शासनाचा महसूल विभाग (Revenue Department) जमीन प्रशासन, महसूल संकलन, आपत्ती व्यवस्थापन, आणि ग्रामीण विकास योजनांची अंमलबजावणी करणारा प्रमुख विभाग आहे। हा विभाग ६ प्रशासकीय विभागांमध्ये (कोकण, पुणे, नाशिक, औरंगाबाद, अमरावती, नागपूर) विभागलेला असून, ३६ जिल्ह्यांमध्ये कार्यरत आहे। विभागाची माहिती rfd.maharashtra.gov.in वर उपलब्ध आहे। Revenue Department Government Of Maharashtra +2
महसूल विभागाची प्रमुख कार्ये:
- जमीन अभिलेख: जमिनीच्या नोंदी (७/१२, ८अ), फेरफार आणि मालकी हक्क व्यवस्थापन।
- महसूल संकलन: जमीन महसूल (शेतसारा), अकृषिक (NA) कर आणि इतर सरकारी थकबाकी वसूल करणे।
- आपत्ती व्यवस्थापन: पूर, दुष्काळ, भूकंप यांसारख्या नैसर्गिक आपत्तींमध्ये मदत आणि पुनर्वसन।
- प्रशासकीय सेवा: जात प्रमाणपत्र, उत्पन्न प्रमाणपत्र, आणि अधिवास प्रमाणपत्र यांसारख्या विविध दाखल्यांचे वितरण।
- अतिक्रमण नियमन: शासकीय जमिनीवरील अतिक्रमणे नियमित करणे किंवा काढणे।
Revenue Department Government Of Maharashtra +3
महसूल विभागाची रचना:
- मंत्री: कॅबिनेट स्तरावरील मंत्री (सध्या राधाकृष्ण विखे-पाटील)।
- प्रशासकीय प्रमुख: अतिरिक्त मुख्य सचिव।
- शासकीय प्रमुख: अतिरिक्त मुख्य सचिव।
- क्षेत्रीय अधिकारी: विभागीय आयुक्त, जिल्हाधिकारी (Collector), उपजिल्हाधिकारी, तहसीलदार, आणि तलाठी
- अलीकडेच, २० वर्षांनंतर महसूल विभागातील ३५,८७६ पदांचा सुधारित आकृतीबंध मंजूर करण्यात आला आहे। जमिनीशी संबंधित कामांसाठी नागरिक landrecord.mahaonline.gov.in या पोर्टलचा वापर करू शकतात